Minister van Defensie wil 9 miljard voor vechtmachines

Minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) ziet uit alle windstreken grote bedreigingen opdoemen. Daarom plant hij grote investeringen in een offensieve strijdmacht.  In de plannen die hij voorlegt gaan duizenden legerjobs voor de bijl. Tegelijk wil hij in de wapenwinkel shoppen alsof het Sinterklaas was: 9 miljard extra.

“Gratis bestaat niet.” Het is een van de geliefde dooddoeners van de regering. Zelfs de minister van Defensie maakt er graag gebruik van. Ons land is volgens Vandeput niet langer een “eiland van vrede dat gratis ter beschikking staat”: “Wij stellen vandaag vast dat ons eiland van vrede wordt omringd door een periferie die meer en meer een bedreiging vormt voor het volhouden van die zo gekoesterde vrede in onze regio.”

Vrede heeft dus een prijs, een militaire prijs. Daarom kiest de minister duidelijk voor een beleid dat helemaal tegemoet komt aan de wensen van de NAVO. De klemtoon ligt op samenwerking met de internationale bondgenoten, deelnemen aan internationale missies en investeringen om onze bondgenoten te laten zien dat we een solidaire partner zijn.

Vliegtuigen en fregatten kosten elk gezin 1.953 euro

Het stond al in het regeerakkoord: “Om internationaal relevant te blijven en een aantrekkelijke werkgever te blijven, is een belangrijk luik investeringen in de toekomst nodig, zowel op het vlak van grond-, lucht- als marine-component-materieel. Hiervoor zullen dus belangrijke investeringsbudgetten moeten worden voorzien door de regering.”

Die budgetten zijn nu concreet gemaakt. De regering plant voor nu en in de toekomst investeringen ten belope van 9,2 miljard euro. Op het aankooplijstje staan naast 34 nieuwe gevechtsvliegtuigen onder meer ook verkenningsdrones, fregatten, helikopters en raketten.

Raoul Hedebouw (PVDA) wees in het debat op het feit dat er voor deze militaire uitgaven geen draagvlak bestaat. Uit een studie van de Universiteit Antwerpen blijkt dat slechts 25% van de Belgische bevolking hiermee instemt. “De keuze voor vliegtuigen en fregatten kost elk Belgisch gezin 1.953 euro”, stelde Hedebouw. “Zelfs 57% van de N-VA-kiezers is tegen.”

De buitengrenzen beschermen

De uitbouw van een offensief leger is volgens Vandeput noodzakelijk egens de bedreigingen die hij rondom ons ziet. In het oosten is Rusland een mogelijk gevaar, in het zuiden duiken – door de aanslepende conflicten in het Midden-Oosten – andere gevaren op: “We zien dat met de vluchtelingen, het terrorisme, de criminaliteit en de handel in drugs en mensen.”

De minister windt er geen doekjes rond. De bescherming van de Europese buitengrenzen ziet hij als een van de belangrijkste missies. Het stoppen van de vluchtelingenstroom is een militaire doelstelling. Vluchtelingen worden in één adem genoemd met terreur, misdaad en mensenhandel. In het strategisch plan wordt Noord-Afrika dan ook aangeduid als een belangrijk gebied waarin geopereerd moet worden.

Zeeslag 

Ook onze economie is een strategische doelstelling in het defensiebeleid. Voor Vandeput heeft de trans-Atlantische samenwerking een sterk potentieel dat onder meer gebruikt moet worden in het kader van de internationale handel, meer bepaald het handels- en investeringsakkoord tussen de EU en de VS (TTIP).

Vandeput wil daarom ook sterk inzetten op de zeemacht: “Wij stellen vandaag vast dat heel wat landen hun oog al hebben laten vallen op de natuurlijke rijkdommen in de ondergrond in het noorden, maar ook op de noordelijke vaarroute, die in de toekomst steeds belangrijker zal worden. Het hangt af van expert tot expert, maar men schat dat de noordelijke vaarroute binnen dit en tien jaar of langer een belangrijke route zal worden.”

Ook de Belgische concurrentiekracht is daarbij van groot belang: “Als men de tonnage bekijkt, dan is België op dat vlak een belangrijker maritiem land dan bijvoorbeeld Frankrijk en zelfs Nederland. Dat zijn vaststellingen.”

Preventie, diplomatie en heropbouw

Het betoog van de minister kon in de commissie rekenen op bijval van de meerderheid. Partijgenoot Peter Buysrogge zei opgetogen: “De focus ligt op de inzetbaarheid van het leger en er wordt geïnvesteerd in gevechtscapaciteit, dus een mean and lean fighting machine.” Slecht nieuws voor de landen die in het NAVO-vizier komen. En o ja, er gaan opnieuw zomaar even 7.000 “jobs, jobs, jobs” verloren met dit plan van Vandeput.

Raoul Hedebouw plaatste bij deze vechtmachine een aantal pertinente vraagtekens: “9,2 miljard voor de aankoop van fregatten en vliegtuigen, terwijl er zoveel sociale noden zijn, dat is een slechte keuze die ons tegen de muur doet botsen.” De investeringen in oorlogsmaterieel staat in schril contrast met de verregaande besparingen in sociale en publieke voorzieningen.

Hedebouw riep ook op om na te denken over het nut en de impact van militaire interventies: “Voor ons bieden de huidige Belgische buitenlandpolitiek en de militaire interventies geen garantie voor onze veiligheid. In de voorbije tien of vijftien jaar hebben verschillende interventies dat aangetoond. Op 17 januari ‘vieren’ we de 25ste verjaardag van westerse militaire interventies in Irak. Wat is voor ons land de balans van die periode van buitenlandse militaire interventie, en de impact op de actuele situatie in de regio? Wij zijn in Afghanistan tussenbeide gekomen en wat is het resultaat? Wij zijn in Libië tussenbeide gekomen met bombardementen en wat is de balans? Wij zijn in Irak tussenbeide gekomen en wat is de balans? Wat is de balans na Joegoslavië?”

Voor Hedebouw moet het defensiebeleid een heel andere richting uitgestuurd worden: “Ik wil ervoor pleiten dat uw investeringen meer toegespitst zouden zijn op preventie, diplomatie en heropbouw. Want in uw plan zegt u snel dat het belangrijk is om bijzondere aandacht te schenken aan heropbouw, maar in werkelijkheid wordt daar, na een oorlog, zeer zelden in geïnvesteerd. Dat is het resultaat van onze interventies: het zijn mislukkingen!”

Betoog mee op 24 april
Het “Platform Geen Gevechtsvliegtuigen” blijft verder mobiliseren tegen de geplande miljardenaankoop van nieuwe gevechtsvliegtuigen. Het nodigt alle Belgische burgers uit om op zondag 24 april, om 14 uur in Brussel (Centraal Station) te komen betogen.

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van februari 2016. Abonnement.