Caterpillar keerde in 2014 voor 1,6 miljard euro dividend uit, genoeg om 10.000 te behouden

Een paar dagen nadat een staking bij Caterpillar in Gosselies was beëindigd, kondigde de directie van de groep aan dat ze wereldwijd 10.000 jobs wil schrappen. Niet dat er tussen die twee een verband is: de herstructurering kadert helemaal in het failliet van de globale strategie van Caterpillar.

De strategie werkt niet

Het is nu al jaren dat de directie van de multinational de werknemers opjaagt met haar Visie 2020: ze legde daarin haar doel op een omzet van 100 miljard dollar en een fors dividend per aandeel (20 dollar voor de laatste 15 jaar van het plan). Wat nog het meest verbaast is dat de directie daarmee compleet ingaat tegen de economische crisis. Maar cijfers liegen niet. In plaats van 100 miljard euro wordt voor 2015 veeleer een omzet van 48 miljard dollar verwacht. Daarmee daalt de omzet voor het derde jaar op rij.

Aandeelhouders verrijken, werknemers verarmen

Ondanks de crisis incasseerde Bill Gates in 2014 wel 30 miljoen dollar aan dividenden op zijn aandelen van Caterpillar. Nog iets dat verbaast: terwijl de omzet de voorbije jaren maar bleef dalen – er werden minder machines verkocht – bleven de dividenden maar stijgen. Hoe leg je dat uit? Simpel, het zijn de werknemers die de aandeelhouders betalen. In twee jaar heeft de multinational 31.000 jobs geschrapt. Tot grotere winst van de multinational: een nettowinst door de vermindering van de loonmassa, terwijl de werknemers die blijven, harder werken; tijdelijke werkloosheid waardoor de directie een deel van de werknemers door de collectiviteit laat betalen. In diezelfde lijn ligt de aankondiging van de 10.000 afdankingen. De directie volgt nog steeds dezelfde strategie om de aandeelhouders te beschermen (grotendeels de directeurs zelf) door de werknemers de crisis te doen betalen.

Niemand kan ons dwingen een strategie te aanvaarden die ons naar de afgrond voert

Moeten we minder eisend zijn, omdat het bedrijf in de problemen komt? Dat valt te bezien. De strategie van Caterpillar — en van alle multinationals — kan alleen maar naar de afgrond leiden. De economische crisis is veroorzaakt door de onderconsumptie van de werkende bevolking en van de staten. En ook door de onderinvestering van de bedrijven die, omdat ze minder producten verkopen, minder produceren en minder energie (kolen bijvoorbeeld) verbruiken. Los van de morele en ecologische beschouwingen is het een feit dat het failliet van de mijnsector van Caterpillar het gevolg is van het lage productieniveau van de industrie. En dat is op zijn beurt het gevolg van de lage koopkracht van de staten en de particulieren. En wat doet Caterpillar? Nadat het 31.000 werknemers heeft ontslagen, wil de multinational er nog eens 10.000 weg. Waardoor ze natuurlijk het probleem van de onderconsumptie nog vergroot. Die strategie maakt alles maar erger. Er is geen enkele reden om “redelijk” te blijven tegenover een strategie die geen ander resultaat kan hebben dan de afgrond. Er is geen enkel “redelijk” argument om de 10.000 afdankingen te aanvaarden.

Als we nu eens een dividendenstop afkondigen voor 2015?

Het afdankingsplan moet Caterpillar zo’n 1,5 miljard per maand opbrengen. De aandeelhouders van Caterpillar hebben in 2014 1,635 miljard dollar gekregen. In vijf jaar crisis hebben ze aan de werkende mensen zo’n 6,4 miljard dollar onttrokken in de vorm van dividenden. Als Caterpillar voor 2015 een dividendenstop zou aanhouden, dat zou het genoeg geld hebben om de jobs te behouden. Dat is een keuze. Je kunt daartegen opwerpen dat de multinational de beurs nodig heeft om zich te financieren. Maar Caterpillar beschikt zelf over genoeg geld om zich te financieren. In 2012 hebben de Amerikaanse bedrijven een oorlogsbuit van 1.450 miljard dollar opgestapeld en Caterpillar was geen uitzondering op die regel. Bovendien heeft Caterpillar de voorbije jaren voor 7,5 miljard dollar eigen aandelen teruggekocht en heeft het ook al beslist om dat tegen 2018 te blijven doen voor 10 miljard dollar. Dat is meer dan tien keer het bedrag dat nodig is om de 10.000 vandaag bedreigde jobs te beschermen.

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van oktober 2015. Abonnement.