Belgian Pride: Solidariteit in diversiteit

Zaterdag 14 mei vindt in Brussel de Belgian Pride plaats, een jaarlijkse manifestatie van holebi’s en transgenders (LGBT). We spraken met voorzitter Chille Deman over de huidige maatschappelijke relevantie van het evenement en de rol die de Pride speelde in de emancipatiestrijd van holebi’s en transgenders.

De aanvaarding van holebi’s  en transgenders is de laatste tientallen jaren gestaag verbeterd. Welke functie heeft zo’n manifestatie als de Pride vandaag? 

Chille Deman. Eerst en vooral, nog niet alles is bereikt. Voor transgenders, bijvoorbeeld, mensen die door het leven gaan met een ander dan hun biologische geslacht, is er nog steeds een enorm discriminerende wetgeving. Dat is dan ook de centrale, politieke eis van dit jaar. Hoewel de politiek de eerste stappen in de goede richting zet, willen we komen tot een duidelijke niet-discriminerende wetgeving voor transgenders. Op andere vlakken staan we qua wetgeving dan weer aan kop. En de Pride heeft daarin een belangrijke rol gespeeld. 

Het is geen pure politieke of maatschappelijke manifestatie, het is alles tegelijk. De Pride kanaliseert voornamelijk alle krachten die de druk op politiek en maatschappij hoog willen houden. Zo kunnen we ons concentreren op belangrijke pijnpunten en kunnen we ook blijven doordrukken om onze rechten gelijkgesteld te zien.

Omdat de Pride ook jaarlijks gegroeid is, samen met de publieke acceptatie, is er een politiek besef gegroeid. Het is een jaarlijkse manifestatie, en de politiek weet ook dat wanneer ze het ene jaar beloftes maken, ze het volgende jaar ter verantwoording zal geroepen worden. Ik zeg niet dat het alléén de Pride was die bijvoorbeeld het homohuwelijk verwezenlijkt heeft, maar het is wel een effectief drukkingsmiddel om de politieke agenda actueel te houden. En meer dan 100.000 mensen die in de straten van Brussel samenkomen, dat is natuurlijk een enorme opsteker. 

Wat is de aantrekkingskracht van de Pride?

Chille Deman. De Pride is niet enkel een manifestatie, het is een politiek manifest. Het is een carnaval, het is een feest, het is een moment van uitwisseling. Na een Pridefestival van twee weken met activiteiten in het hele land heb je dan het hoogtepunt, die ene dag met de optocht en de massabijeenkomst. De reden waarom er zo veel mensen komen, is dat iedereen een vorm van publieke coming-out kan doen op vlak van liefde en diversiteit. En daarin is de Pride uniek. Daar kan je op een open manier over straat lopen als homokoppel, als heterokoppel, etc. Je hebt een vorm van openlijke aanvaarding die door sommige mensen spijtig genoeg maar één keer per jaar ervaren kan worden. Dat is ook de oorsprong van de Pride hier.

Langzaamaan heeft de Pride zich ontwikkeld naar een feest van de diversiteit. In het begin waren het enkel militanten van homo- en lesbienneverenigingen, maar als je nu kijkt, zie je elke huidskleur, genderidentiteit, geloof, rang en stand op het evenement. En daarom is het ook een publieke belijdenis van de diversiteit. 

Hoe speelt de Pride hier specifiek op in?

Chille Deman. Wel, in 1995, toen we begonnen aan de jaarlijkse reeks Prides, was onze horizon beperkter. Toen werd er niet gesproken over transgenders of biseksuelen, bijvoorbeeld. Er werd eerst gefocust op de eisen voor gelijke rechten voor homo’s en lesbiennes. Maar er is over de jaren, en met de realisatie van belangrijke strijdpunten, een draagvlak ontstaan voor een breder publiek, voor een grotere groep mensen. Daarom spreken we nu van de LGBTQI+ gemeenschap (Lesbian, Gay, Bi-sexual, Trangender, Queer en Intersexual Plus, n.v.d.r.). 

Er is een bewustwording gecreëerd, en diversiteit werd meer en meer aanvaard. Toen we in België onze hoofdeisen binnenhaalden, is de Pride geëvolueerd naar een evenement voor iedereen. Het is Pride for everyone! Het is een feest voor iedereen die zegt “fuck it, het kan me niet schelen van wie je houdt”. Een mens moet de meest authentieke vorm van zichzelf kunnen zijn. De Pride is daarom een platform dat iedereen de mogelijkheid geeft naar buiten te treden hoe hij of zij is.

Wat gebeurt er wanneer er hoofdeisen worden gerealiseerd?

Chille Deman. Wel, het houdt niet op bij de realisatie alleen. Er moet vooral nog veel werk verzet worden rond een maatschappelijke mentaliteitswijziging. Vrouwen kregen in 1948 ook stemrecht, maar de gelijkheid tussen man en vrouw is nu nog steeds brandend actueel. Dus rond de aanvaarding van diversiteit, daar hebben we nog jaren en jaren werk aan. En als we jaarlijks dit festival organiseren, doen we dat niet enkel om te streven naar realisatie, maar ook voor acceptatie door en bewustmaking van de maatschappij. 

Het is dan ook een beleving voor iedereen, van jongeren tot ouderen die misschien worstelen met zichzelf. Als zij dit elk jaar kunnen zien, beseffen ze vaak: “Ik ben niet alleen.” De boodschap dat je mag zijn wie je wilt zijn, is dan ook heel belangrijk, zowel voor jongeren als voor 40-, 50-plussers als ouder. 

Het eisenplatform van de Belgian Pride is sterk geëvolueerd, hoe ziet u het platform binnen tien jaar?

Chille Deman. Wat we meer en meer als boodschap krijgen is dat een Pride in België een enorme steun kan betekenen voor landen waar een Pride bijna onmogelijk is. Ook omdat het door de politiek gesteund wordt, is het meer dan relevant voor andere gemeenschappen in binnen- en buitenland. Ik denk dus dat in de toekomst de Pride meer en meer de belichaming zal worden van internationale solidariteit. 

We kregen van de Pride-organisatoren in de Letse hoofdstad Riga vorig jaar de boodschap dat de Belgian Pride een echte opsteker was. De politieke en maatschappelijke steun die België aan de dag kon leggen, sterkte hen in hun missie om hun Pride te blijven organiseren en stapje voor stapje verandering in de publieke opinie teweeg te brengen. 

Nu we het hebben over de evolutie en internationalisering van de Pride, moet ik er wel bij zeggen dat er geen enkel vast recept is dat universeel is en dat emancipatie zal aanbrengen. Elk land moet zelf kunnen kiezen voor de meest aangepaste manier van werken.  

http://pride.be/nl

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van mei 2016. Abonnement.