Apartheid bij Adecco Interim

‘Firma X zoekt tweetalige verkoopster, goed voorkomen, enkel BBB,’ aldus een passage uit een mail die in 2001 circuleerde binnen uitzendbedrijf Adecco. Gewoonlijk staat de code BBB (Blanc-Bleu-Belge; Witblauw Belgisch) voor een specifiek ras van vleeskoeien. Voor Adecco was het een manier om alle medewerkers duidelijk te maken of hun klanten al dan niet open stonden voor uitzendkrachten van vreemde afkomst…

In 2001, haalde Adecco met deze categorisering de krantenkoppen. Het interimbedrijf werd beschuldigd van discriminatie bij aanwerving door het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding. De feiten.

‘BBB’ ingeburgerd bedrijfsjargon

Nadia, een bediende bij een van de Brusselse agentschappen van Adecco, getuigt: ‘Ik was al vrij snel op de hoogte. Slechts twee of drie dagen na mijn aanwerving wist ik al af van het bestaan en het gebruik van de BBB-code.’ Het onderzoek toonde ook aan dat de code algemeen gebruikt werd bij de interne communicatie van het bedrijf. In een van de mails tussen twee Adecco-medewerkers valt te lezen dat er ‘een schat van een kandidaat is opgedoken bij ons agentschap: een mecanicien BBB!’ 

De huiszoekingen die in februari 2001 plaatsvonden op de hoofdzetel en bij enkele kantoren van Adecco, leidden tot dezelfde vaststellingen: de BBB-code maakte gewoon deel uit van het bedrijfsjargon. In totaal werden een honderdtal dossiers teruggevonden met de termen ‘BBB’ of ‘geen vreemdelingen’ of ‘geen Arabieren’. Het gebruik van de code werd zelfs aangemoedigd door de directie. Zo stuurde een Adecco-verantwoordelijke een mail aan zijn medewerkers waarin hij ze eraan herinnerde dat zij het profiel dat hun klantenbedrijf vooropstelde moeten respecteren: ‘Je moet de aanvragen goed lezen. Tweetalig: dat is geen niveau 4. Senior: dat is niet iemand van 18 jaar. BBB: Marokkaan, neen.’

Commerciële druk

Uit het strafonderzoek ten laste van Adecco blijkt ook dat het BBB-codesysteem een ouder systeem verving dat even discriminerend was. Bij een ondervraging door de politie verklaarde de directeur van een Adecco-agentschap in Brussel dat in het vorige informaticasysteem een verplicht veld voorzien was waarin de huidskleur van de uitzendkracht moest worden aangeduid. De directeur verklaarde aan de onderzoekers dat hij altijd geprobeerd had een uitzendkracht enkel en alleen te beoordelen op basis van zijn professionele kwaliteiten. Maar, voegde hij eraan toe, ‘die houding was moeilijk te verzoenen met de commerciële druk die de directie uitoefende.’ Dezelfde directeur gaat verder: bij Adecco ‘was het onderwerp discriminatie en de manier waarop we moesten reageren op aanvragen met een discriminerend karakter taboe.’

De houding van de Adecco-bestuurders werd ingegeven door de bereidheid om de bedrijven die interimarbeiders zochten ter wille te zijn. Zonder de tussenkomst van de politie, zonder de opening van een strafzaak en zonder een nooit geziene druk van de media hadden de bedrijfsleiders nooit formeel een aantal maatregelen genomen om eventueel een einde te maken aan de apartheid in de schoot van hun bedrijven.